جعونة : مرد كوتاه فربه . جعيلة ( jailat ) ا . ع . مزدى كه به عامل كارى دهند . ج : جعائل . جغ ( jaq ) ا . پ . چرخه‌اى كه زنان بدان پنبه و پشم ريسند . و چوبى كه بدان دوغ زنند تا مسكه بر آيد . جغ ( jeq ) ا . پ . پرده‌اى كه از چوبهاى باريك سازند . و نيز خانه‌اى كه با چوب سازند . جغ ( joq ) ا . پ . چوبى كه كشاورزان بر گردن گاوى نهند كه زمين را با آن زراعت مىكنند . و چوبى سياه زنگ مانند آبنوس كه از آن ميز و تخت و جز آن مىسازند . جغاره ( jaq re ) و جغازه ( jaq ze ) ا . پ . نان ارزن . و سرخى و غازه‌اى كه زنان بر روى مالند . و ناف حيوانات و ناف اسب و شتر و گاو و گوسپند . و بيخ جغش . و ا خ . نام قريه‌اى از اعمال هرات . جغاله ( jaq le ) ا . پ . نوعى از مرغان . و چغاله و هر ميوهء نارس . جغب ( jaqeb ) ا . ع . از اتباع شغب است و جدا استعمال نمىشود . جغبت ( jaqbat ) ا . پ . پنبه و پشمى كه در نهالى و توشك و لحاف و مانند آن نهند . جغبوت ( jaqbut ) ا . پ . جغبت و و رودهء انباشتهء از مصالح . جغجغه ( jaqjaqe ) ا . پ . بار گياه خرنوب . و جغجغهء دندان : بهم سائيدگى دندانها . جغد ( joqd ) ا . پ . مرغى شوم كه پسك و كوف و كوكن و پش و كنگر و كنگران نيز گويند . و كنگرهء قلعه و حصار . و موئى كه بر پس سر گره زنند . جغر ( jaqr ) ا . پ . وزغ . جغرابه ( jaqr be ) ا . پ . طحلب . جغرات ( joqr t ) ا . پ . بلغت اهل سمرقند ماست . جغرافى ( joqr fi ) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - علمى كه در آن بحث مىشود از هيئت زمين و روابط ارضى و تغييرات آب و هوا و روابط نژادها و السنه و حدود و طوايف ساكن در آن و روابط تاريخى و جز آن . جغرد ( joqard ) ا . پ . سبزه و مرغزار . جغرسته ( jaqreste ) ا . پ . ريسمانى كه در هنگام رشتن بر دوك پيچيده مىشود . و ماسورهء جولاهگى و بافندگى كه ريسمان پود پر آن پيچيده شده باشد . جغزپاره ( jaqz - p re ) و جغزواره ( jaqzv re ) ا . پ . چغز پاره و جل وزغ كه بتازى طحلب گويند . جغش ( jaqac ) و جغشت ( jaqact ) ا . پ . تره‌اى كه در بهار پيش از همهء سبزيها بر آيد و با سركه خورند و نان خورش سازند . جغله ( jaqle ) ا . پ . جوان بىريش . جغنك ( jaqanak ) ا . پ . مرغى فراخ چشم زرد رنگ كه جغنه نيز گويند . جغنوت ( jaqnut ) ا . پ . پنبه و پشمى كه در لحاف و نهالى گذارند . جغنه ( jaqne ) ا . پ . مرغى فراخ چشم و زرد رنگ و جغنك . جغو ( jaqu ) ا . پ . مرغى شبيه بجغد كه چغو نيز گويند . جف ( jaff ) م . ع . جفوا اموالهم جفا ( از باب نصر ) : جمع كردند اموال خودشان را و بردند آنها را . جف ( jaff ) و ( joff ) ا . ع . جماعتى از مردم . و عدد بسيار . جف ( joff ) ا . ع . غلاف شكوفهء خرما . و پوست غنچهء ناشكفته . و ظرفى از چرم بدون سربند . و مشك كهنه كه نصف آن را ببرند و دول سازند . و تغار تراشيدهء از بيخ درخت خرما . و پير كهن سال . و هر چيز كاواك و ميان تهى مانند جوز . و ابر سياهى كه شخص ميان خود و ميان قبله مىبيند . و جف مال : مصلح مال . جفء ( jaf ' ) م . ع . جفأ الرجل جفأ ( از باب فتح ) : بر زمين انداخت آن مرد را . و جفأ البرمة فى القصقة : كج كرد ديگ را تا آنچه در اوست بريزد در كاسه . و جفأت القدر : كف انداخت ديگ . و جفأ القدر : دور كرد كف ديگ را . و جفأ الوادى : دور كرد آب آورد وادى را . و جفأ الباب : بست در را و گشاد - از اضداد است - و جفأ البقل : از بيخ بر كند تره را و دور انداخت . جفا ( jaf ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ستم و جور و بدى . و جفا كردن : ستم كردن و بدى نمودن . جفا ( jaf ) و جفاء ( jaf ' ) ا . ع . بدى و ستم . جفاء ( jaf ' ) م . ع . جفا جفاء ( از باب فتح ) : قرار نگرفت در جاى خود . و جفا عليه كذا : سنگين شد بر آن . و جفا سرجه عن فرسه : برداشت زين را از پشت اسب خود . و جفا فلان ماله : ملازم نگرديد فلان مال خود را . و جفاه و عليه جفوا و جفاء : ستم كرد بر وى . و جفا فلانا : اعراض كرد از فلان و دور كرد فلان را و يا با خشم دور كرد فلان را . و جفا الثوب جفاء : درشت گرديد آن جامه . و جفا السرج عن ظهر الفرس : بلند گرديد زين از پشت آن اسب . و نيز جفاء : درشت و بدخو شدن . الحديث من بدا جفا اى من سكن البادية غلظ طبعه لقلة مخالطة الناس . جفاء ( jof ' ) ا . ع . آب آورد و كفك آب و جز آن . و باطل قوله تعالى فاما